ABDEST
- Arapça'da temizlik ve güzellik manasına gelen وضؤ kelimesiyle ifade edilir.
- Terkibin aslı Farsça olup "el suyu" manasına gelmektedir.
- وضؤ kelimesi kuran-ı kerimde geçmez onun yerine طهر ile زكي geçer.
- Bu iki kelime genellikle manevi temizlik için kullanılmakla beraber maddi temizlik içinde kullanılmıştır.
- Fıkıhta abdest için "taharet-i suğra" ibaresi kullanılırken abdesti gerektiren durumlar için de "hades-i asğar" terkibi kullanılmıştır.
- İslamiyetten önceki din ve kültürlerde de sembolik yönü ağır basan bu tür temizlik törenleri yapılmıştır.
- İslam ve diğer kültürlerde abdestin arka planını temizlik ile takdis oluşturmaktadır.
- Abdestin için genellikle su, su ile tuz, yağ ve kutsal ineğin idrarı kullanılmaktadır.
- Batılı müelliflerin "İslam dini Muhammet'in uydurmasıdır" anlayışının bir uzantısı olarak abdestin Yahudi, Hristiyan ve putperestlerden alınıp değiştirildiği iddiasını ortaya atmalarına götürmüştür.
- Abdest hadiste belirtildiği gibi diğer semavi dinlerde de vardı.
- Maide-6. ayet Medine de inmiş oysa namaz Mekke dönemi miraçta farz kılınmıştır. Ancak bu dönemde Cebrail tarafından abdestin nasıl alınacağı bildirilmiş ve abdestsiz namaz kılınmamıştır.
- Ayet, Cebrail vasıtasıyla farz kılınan bir hükmü teyid ve takrir için indirilmiştir.
- Zahiri ve Şiiler ayetin zahirine bakarak her namaz için ayrı ayrı abdest alınması gerektiğini söylüyorlar.
- Hz. Peygamber ile Hulefay-ı raşidinin uygulaması da genellikle böyle olmasına karşın bunun caiz olduğunu belirtmek için peygamberimiz Mekke'nin fethi gününde aynı abdestle birden fazla namaz kıldırmış ve sorulduğunda bunu bilerek yaptığını belirtmiştir.
- Genel sünni mezhepleri ayetteki "namaza kalktığınızda" ibaresine "abdestsiz iseniz" kaydını koymuşlardır.
- Bazı müsteşrikler buna dayanarak müfessirlerin kurana kendi yorumlarını desteklemek için ilaveler yaptıklarını ileri sürmüşlerdir. Oysa bu ilave değil takdiri ifadedir.
- Ayetteki dört şarta ilaveten; Şafiler; niyet ve tertibi, Malikiler; niyet, muvalat(ard ardalık) ve tedlik(ovma), Hanbeliler; niyet ve muvalat, Hanefiler ise, bunların dışında kalanların farz değil sünnet olduğunu belirtmişlerdir.
- Caferiyye ayakların çıplak olarak mesh edilmesi gerektiğini öne sürmüşlerdir.
- "Mest üzerine mesh etmek" Hariciler ile şiilerce kabul edilmemiştir.
- Bu şartlar dışında abdestin sünnetleri ve âdabları da vardır.
- Abdestte maddi temizlikten çok manevi temizlik ağır basar.
- Abdestin fazileti ile ilgili bir çok hadis bulunmaktadır.
- Abdestin sağlık bakımından faydaları çoktur ve tıbben kanıtlanmıştır.
- Dış etkenlerden dolayı aşırı elektronun sebep olduğu hastalık ve sinir bozukluklarını en aza indirir.
