ADAK

• Kişinin dinen sorumlu olmadığı halde kendi isteğiyle üzerine vacip kıldığı ibadettir.

• Arapça'da adak النذر kelimesiyle  ifade edilir. 

• Manası "vacip kılmak, gerekli kılmak, uyarmak" gibi manalara gelir.

• Adak olarak verilen şeye "nezire" denir.

• Kelimenin hem sözlük hemde terim manası Kuran-ı kerim ve hadislerde geçmektedir.

• Adağın arka planında Allah'ın yardımını dileme veya samimiyetini gösterme vardır ve hemen hemen bütün dinlerde adak bulunmaktadır.

• Orta çağ Hristiyan aleminde adak genellikle zengin bir kişinin bir din adamının türbesini inşa veya tezyin şeklinde kendini gösterir.

• Hastalar için azizlerin kabirlerinden toprak almak, sadaka, haccetmek, mum yakmak, kilise parmaklıklarına bez bağlamak en yaygın adak şekilleridir. 

• Katolik mezhebinde adak ve hükümleri varken protestanlıkta adak resmen tanınmamıştır.   

• Çin'de önemli olaylara binaen adaklar adanır ve prensler tarafından sığır ve domuz, memurlar köpek, halk ise tavuk kurban eder ve adağı adayanın dudağına adak kanı sürülürdü.

• Japonya'da ise ibadethanelerinde adak için özel mekanlar vardır.

• Hindistan'da adak dinin önemli bir parçası ve en yayın adak şekilleri perhiz ve oruçtur.

• Cahiliye Araplarında da önemli olaylarda, çocukları olduğunda deve sayıları yüze ulaştığında veya öç gibi durumlarda sözlü adaklar adanır ve yerine getirilirdi. 

• Bunlar arasında en yaygın olanı yağ, koku sürmemek, cinsel ilişkiye girmemek, et veya bunun gibi şeyleri yememek tarzında idi.

• Bütün dinlerde ve kültürlerde şekilsel farklılığına rağmen dini-psikolojik ortak bir yönü vardır.

• Kuranda adak ne teşvik edilmiş ne de yasaklanmıştır. Ancak adanan adakalrın yerine getirilmesi emredilmiştir.

• Bazı hadislerde adağın ilahi kaderi değiştiremeyeceği ifade edildiğinden dolayı bazı alimlerce adak boş bir uğraş olarak görülmüş ve yasaklandığını dile getirmişler.

• Hanefilere göre, adak adamak iseter mutlak ister muallak olsun mubahtır.

• Malikilere göre, mutlak adak müstehab ancak devamlılık ifade ederse(her p.tesi oruç gibi) mekruhtur.

• Şafiî ve hanbelilere göre adak adamak tenzihen mekruhtur. 

• Adağın adanmış olabilmesi için onu ifade eden bir söz olması gerekir mücerret niyet yeterli değildir.

• Adağın şakası ve ciddisi aynı olup rıza ve ihtiyar şartı aranmaz.

• Ayrıca adanan şeyin dinen makbul, yapılabilir şeyler olması gerekir.

• Ve adanan şeyin günah değil hayırlı bir şey olması gerekir.

• Günah içerikli bir adak geçersiz olup Hanefiler ve Hanbelilere göre kefaret ödemesi gerekir diğerlerini göre geçersiz olduğu için kefaret gerekmez.  

• Adanan şeye malik olunmalıdır. Şayet ileride elde edilecekse bir kısmı bunu caiz sayarken bazıları caiz görmez.

• Adanan şey zaten yapma mecburiyetinde olan bir fiil olmamalı(farz namaz gibi)

• Mübah bir fiil hakkındaki adak geçersizdir. yemek ve icme gibi

• Mutlak adak herhangi bir şeye bağlanmayan adak çeşidi iken muallak adak herhangi bir şarta bağlana adaktır.

• Şayet adak belli bir zamana bağlanmışsa buna muayyen bağlanmamışsa ğayr-ı muayyen denir.

• Adağın hükmünde Hanefiler adağın çeşidine değil adanan şeyin açıkça belirtilip belirtilmediğine bakıyorlar.Şayet adak ismen zikredilmiş ise yerine getirilmesi vaciptir. müphem ise niyeti ifa etmesi gerekir yapmassa kefaret ödemelidir.

• Şafilere göre müphem adak geçersizdir.

• Malikiler göre, her iki çeşidinde de yerine getirilmesi vaciptir.

• Adağın sabit oluşu çeşidine, zamanına, bedeni-mali oluşuna göre değişir.

• Adağını yerine getirmeden ölen kişi yerine mecbur olmamakla beraber velileri yerine getirebilirler.

• Ebu Hanife'ye göre, bedeni ve mali olanlarda niyabet geçerli ama namaz da olmaz.

• İmam Malik hiçbirini kabul etmez.

• İbn Hazm ibadetler dahil veliler her adağı yerine getirmekle mükelleftirler der.

• Adak sadece Allah için adanır başkası adın adamak haramdır.

• Adak etinden adayanın kendisi, eşi, çocukları, torunları, anne-babası, dede ve nineleri yiyemez.

• Yedikleri takdirde fakirlere sadaka vermelidirler.